Rozmaryn – roślina lecznicza roku 2011

Kn_Pfl_ein_Rosmarin003meRozmaryn ze względu na wszechstronne zastosowanie powinien znaleźć się w każdym gospodarstwie domowym. Choć tak właściwie jego kariera zaczęła się w starożytności z powodu jego zapachu. Korzenno-cierpki zapach rozmarynu był używany przez starożytnych Egipcjan i Greków nie tylko do kamuflowania nieprzyjemnych woni. Stosowali to ziele podczas obrzędowych czynności i poświęcali je bogini miłości – Afrodycie. Jest to jeden z powodów, dlaczego dziś rozmaryn uchodzi za symbol miłości.

Rozmaryn – skuteczne kwiaty i liście

Rozmaryn lubi klimat suchy i ciepły i przede wszystkim jest mocno rozpowszechniony w regionie Morza Śródziemnego. Nie tylko w Europie jest gwiazdą wśród ziół. W Meksyku nikt nie potrafi sobie wyobrazić narodowej potrawy „Rosmeritas“ bez dodatku rozmarynu. Lecz zanim zaczął on robić furorę jako przyprawa, został we wczesnym średniowieczu odkryty przez benedyktynów i był uprawiany w ich przyklasztornych ogródkach ze względu na właściwości lecznicze. W konsekwencji tego Karol Wielki zarządził sadzenie owej rośliny leczniczej na swoich ziemiach. Tym samym ustanowiono pochód triumfalny rozmarynu, który jest naturalną apteczką. Już Paracelsus (lekarz, 1493 – 1541r. ) wymienia go jako składnik swoich sprawdzonych środków leczniczych i tynktur, np. na schorzenia reumatyczne. Wielu późniejszych badaczy przyrody wysławiało leczniczą moc rozmarynu przy opuchliznach, problemach z trawieniem i na artretyzm.

Dla Sebastiana Kneippa ( ksiądz i znawca naturolecznictwa, 1821 – 1897r. ) rozmaryn był jednym z ziół na dolegliwości żołądkowe i trawienne. Należał on do repertuaru skutecznych roślin dodawanych do wielu produktów. W medycynie ludowej istnieją dalsze zastosowania: to jako pomoc przy kaszlu i bólu gardła, to na zakwasy czy długotrwałe wzmocnienie przy niskim ciśnieniu krwi. Rozmaryn stosuje się jako dodatek do kąpieli lub herbatkę ( 1łyżeczkę ususzonych lub świeżych liści rozmarynu zalać zagotowaną wodą, zaparzać 10 minut, pić 2 filiżanki na dzień). To najczęstsze zastosowania rozmarynu.

Wszechstronność jest jednym z powodów, dlaczego rozmaryn został przez związek NHV Theophrastus wybrany na roślinę leczniczą roku 2011. Uważamy, że to dobry wybór.

A wy? Znacie jakieś sprawdzone przepisy w kuchni czy apteczce domowej z użyciem rozmarynu ?

Szałwia lekarska Salvia L

Kn_Pfl_ein_Salbei001meJak sama nazwa wskazuje, szałwia jest rośliną leczniczą. Łacińska nazwa szałwii salvia officinalis pochodzi od słowa „Salvus“- zdrowie. Ma wszechstronne zastosowanie, zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie. Ma silnie działanie antybakteryjne, ściągające i przeciwpotne, słabsze przeciwgrzybicze, tak więc stosowana jest przy wielu dolegliwościach. Zasadniczo przy: schorzenia dróg oddechowych, problemach jamy ustnej (łącznie z pielęgnacją zębów) oraz układu trawiennego i nadmiernej potliwości.   Ale dzięki swym właściwościom można stosować napar z szałwii również jako antybakteryjny „tonik“ do mycia twarzy lub napar wzmacniający włosy (są miękkie, gładkie i mają piękny połysk) .

Już w X wieku arabscy medycy stosowali napar z szałwii jako napój wspomagający koncentrację i przedłużający życie. Pomaga w przypadku kaszlu (wzmacnia funkcję płuc), bólu gardła, chrypce, działa wspomagająco na trawienie (wzmacnia żołądek) pomagając w pozbyciu się dodatkowych kilogramów. Żucie liści szałwii pomaga na zapalenia dziąseł i przykry zapach z ust. Jest środkiem na nadmierną potliwość, szczególnie w okresie dojrzewania i przekwitania, ale też na pocenie nocne.

Szałwia zawiera substancje estrogenopodobne, przez co pomaga na wszelkie dolegliwości związane z menopauzą jak i dolegliwości podczas miesiączkowania. U kobiet karmiących picie szałwii powoduje zahamowanie produkcji mleka, co jest pomocne, gdy chcemy zakończyć karmienie piersią.

Zalecane są również polewania lub kąpiele z dodatkiem szałwii – mają łagodzić objawy potliwości stóp, działają antybakteryjnie na skórę (np. przy trudno gojących się ranach), dodany do kąpieli szałwiowy olejek eteryczny podobno łagodzi bóle reumatyczne.

Ponad to wszystko szałwia ma działanie kojące przy niekorzystnych stanach psychicznych, jak depresje, wyczerpanie czy zmęczenie.

Pomijam tu szerokie pole zastosowania w kuchni.

Jak widzicie: WSZECHSTRONNE zastosowanie 🙂 Osobiście piję herbatkę szałwii, gdy boli mnie gardło, ale postanowiłam zasadzić ją na wiosnę u siebie w ogródku i szerzej stosować. Już nie mogę doczekać się zebrania pierwszych plonów :)))

Jeżeli macie ciekawe przepisy na zastosowanie szałwii, podzielcie się z nami! (DS)

Arnika (Arnica montana)

Kn_Pfl_ein_Arnica002meSebastian Kneipp mawiał: „Arnika jest na wagę złota!“ Bardzo cenił sobie właściwości tej rośliny leczniczej. Firma Kneipp jako jeden z pierwszych produktów oferowała maść z arniką – maść ta do dnia dzisiejszego jest w ofercie w Niemczech i dzięki skuteczności oraz fantastycznym opiniom, w dalszym ciągu jest hitem.

Najważniejsze działania arniki to łagodzenie obrzęków i bólu po urazach, jak i poprawa krążenia. Stosuje się ją w leczeniu urazów mięśni i stawów, odrmrożeń i oparzeń. Najczęściej stosowana jest w postaci maści lub kompresów. Doskonale pomaga likwidować siniaki – wspomaga krążenie i rozprasza tym samym nagromadzone w tkankach płyny. Arnika ma właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, przyczynia się do regeneracji uszkodzonych tkanek (nie stosować na otwarte rany!).

Pamiętajmy zatem: przy stłuczeniach, skręceniach czy zwichnięciach, a nawet przy zakwasach stosujmy preparaty zu arniką, zanim sięgniemy po środki medycyny konwencjonalnej.

Arnika jest ziołem leczniczym o kierunkowym, dość silnym działaniu. Najlepiej stosować ją w formie rozcienczonej, ponieważ u osób wrażliwych może wywołać reakcje alergiczne. Firma Kneipp w swoich produktach stosuje specjalną odmianę arniki z własnych upraw: Arnica Montana L. („arnika hiszpańska“), która ma szczególnie niski potencjał alergenny.

Muszę przyznać, że osobiście zawsze mam w domu maść z arniką! Jest w nieustannym użyciu u moich synów, którzy z pasją grają w piłkę nożną – co odzwierciedla się na ich nogach pod postacią siniaków w różnych kolorach. Arnika pomaga szybko się ich pozbyć 🙂 (DS)

Mięta

Kn_Pfl_ein_Pfeffermin002hiMiętę (Mentha L.) znają chyba wszyscy. Wiadomo, że można pić herbatkę miętową, nawet jeśli nic nam nie dolega. Należy jednak pamiętać, że ma ona dość silne działanie lecznicze. Mięta świetnie rośnie w przydomowych ogródkach, lecz poradzi sobie również na balkonie. Lubi stanowisko półcieniste i słoneczne oraz umiarkowaną ilość wody. Nie jest wymagająca, za to łatwa w pielęgnacji. Zbieramy liście i czubki pędów, najlepiej przed kwitnieniem, czyli w okresie czerwiec-sierpień.

Zasadniczo herbata miętowa ma zastosowanie przy problemach z trawieniem. Ja zawsze umieszczam ją na liście przedświątecznych zakupów. W naszym domu nie może jej w tym okresie zabraknąć! Ma taki odświeżający smak, redukuje uczucie przejedzenia. W krajach arabskich zielona herbata z miętą jest nawet napojem państwowym podawanym przy każdej okazji– zaparza się ją trzy razy, by wydobyć inne właściwości i coraz mocniejszy smak mięty.

Herbatkę możemy pić też w przypadku bólu głowy czy przeziębienia. Mięta w zimie rozgrzewa, a w lecie chłodzi. Działa antyseptycznie i może być stosowana do płukania jamy ustnej.

Miętowy olejek eteryczny stosowany jest do nacierania lub inhalacji w czasie przeziębień i działa jak żaden inny. Najpierw wywołuje uczucie zimna, a następnie ciepła. Pomaga łagodzić bóle głowy i skurcze, uwalnia drogi oddechowe. Łagodzi napady migreny. Może być stosowany również w celu rozluźnienia mięśni, na egzemy i schorzenia reumatyczne. Istnieją również badania, które dowodzą jego skuteczności na wirus herpes-simplex, czyli tzw. wirus opryszczki (źródło: biblioteka Uniwerytetu Heidelberg). Trzy godziny po zastosowaniu olejku miętowego na miejscu opryszczki zanotowano zabicie 99% wirusa, przy czym lepsza skuteczność osiągana jest w początkowej fazie występowania. Wówczas olejek miętowy uniemożliwia przyczepianie się wirusa do komórek, uniemożliwiając w ten sposób rozprzestrzenianie infekcji.

Uwaga: niektórzy ludzie źle tolerują miętę i mają po niej bóle brzucha. Takie osoby powinny jej więc unikać. Ostrożność powinny zachować również kobiety w ciąży – wówczas nie należy z niczym przesadzać.

A Wy? Jak i kiedy stosujecie miętę? Czekamy na ciekawe komentarze 🙂 (DS)

Melisa

Melisa od zawsze używana była w celu uspokojenia i podnoszenia na duchu. Badania dowiodły, że olejek eteryczny z melisy ma kojący wpływ na układ nerwowy. Łacińska nazwa botaniczna melissa L. znaczy pszczoła miodna, gdyż melisa ma silne działanie przyciągające pszczoły. Dawniej pszczelarze smarowali liśćmi melisy ule, aby pszczoły chętniej do niego wracały.

Jest to roślina wieloletnia, dorasta do 90 cm wysokości, kwitnie od czerwca do września. Jej liście pocierane w palcach mają cytrynowy zapach, stąd też często mówimy o melisie cytrynowej.

Herbatka z melisy uspokaja wszelkie nerwy: np. drażliwość, niecierpliwość, bezseność, palpitacje, nerwobóle serca, nieregularne bicie serca. Łagodzi również bóle menstruacyjne, bóle głowy i dźwięczenie w uszach. Melisę możemy pić w połączeniu z innymi naparami. Jeśli połączymy herbatkę z melisy i z kwiatów lipy otrzymamy napój obniżający ciśnienie krwi. Melisę stosuje się również na nadczynność tarczycy.

Melisa to również na opryszczkę: potarte liście skutecznie zmniejszają opryszczkę! Polifenole zawarte w melisie zwalczają wirus wywołujący opryszczki na ustach (podobnie jak mięta). Można spróbować zastosować również na liszaje.

Herbatka z melisy jest dobra nawet dla dzieci. Wypita na wieczór, pomaga zasnąć. Z kolei wypita rankiem pobudza i dodaje sił, przywraca zrównoważenie. Jedno działanie nie wyklucza drugiego, rozluźnienie i wzmocniene pasują do siebie i uzupełniają się.

Olejek eteryczny z melisy jest bardzo dobrze znany w aromaterapii, gdzie również stosowany jest w celu uspokojenia i przywrócenia równowagi. Cytrynowa nutka wzmacnia i orzeźwia, całość generalnie relaksuje. (DS)

herbatka relaks1